Badania przesiewowe

Badania przesiewowe (screening, skrining) to działania diagnostyczne prowadzone na ludziach zdrowych, ale będących w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na konkretny nowotwór (np. w pewnych grupach wiekowych). Mają one na celu wczesne wykrycie nowotworu lub nawet stanu przedrakowego.

Dobry test skriningowy powinien mieć określone cechy, z których podstawowymi są wysoka czułość i swoistość. Czułość, jest to zdolność do wykrycia nowotworu - im jest wyższa, tym mniej nowotworów pozostaje nie wykrytych (wyniki fałszywie ujemne). Swoistość, jest to cecha mówiąca o zdolności wykrycia osób zdrowych -im jest wyższa, tym mniej osób zdrowych jest identyfikowanych jako chore (wyniki fałszywie dodatnie).

Żeby badania przesiewowe mogły osiągnąć swój cel, muszą być przeprowadzane wśród możliwie największej liczby osób będących w grupie podwyższonego ryzyka oraz - co ważne - przez wiele lat. Aby tak się stało potrzebne są każdego roku odpowiednie fundusze oraz społeczna świadomość, że na takie badania trzeba się zgłaszać regularnie.

Skrining ma sens jedynie w odniesieniu do nowotworów o dużej częstości w populacji, co do których istnieje skuteczna metoda leczenia. Poszukiwania na szeroką skalę rzadko występującego nowotworu generowałyby ogromne koszty przy niewspółmiernie małych korzyściach społecznych. Spadek umieralności byłby niewielki, za to zostałyby zużyte pieniądze, które można wykorzystać w leczeniu wielu innych chorób. To samo dotyczy nowotworów, na które nie ma skutecznych procedur medycznych. Co da ich wczesne wykrycie, skoro nie można wyleczyć choroby?

Koszt jest istotnym czynnikiem ograniczającym badania skriningowe. Wyraźnie to widać przy porównywaniu zaleceń amerykańskich i europejskich towarzystw onkologicznych. Nie należy jednak wyciągać pochopnych wniosków, ponieważ wyniki ciągle prowadzonych badań oceniających konkretne metody nie zawsze potwierdzają celowość częstszych i droższych badań skriningowych.

Oce artyku:

Aktualna ocena:0

Wybierz tematyk artykuw